कॅटेगरी: संत-विचार

व्यक्तीच्या जीवनाला अर्थ प्राप्त होण्यासाठी जशी समाजाची आवश्यकता असते, त्याचप्रमाणे समाज धारणेसाठी धर्म आवश्यक असतो, असे प्रतिपादन गांधीजी व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर या दोन्ही महापुरुषांनी अनेक वेळा केलेले आहे. आजच्या...

पंढरीच्या वारीमध्ये मोठ्या प्रमाणात तरुण-तरुणी सहभागी होत असतात. हे तरुण-तरुणी येथे काय करत आहेत, असा प्रश्न आपल्या मनाला पडू शकतो. या संदर्भात ख्यातनाम समाजवादी विचारवंत व शिक्षणतज्ज्ञ प्राचार्य डॉ. ना....

ख्यातनाम समाजशास्त्रज्ञ इरावती कर्वे यांनी असं म्हटलंय,"वारीला येणार्‍या लोकांचं राष्ट्र म्हणजे महाराष्ट्र.” महाराष्ट्रातील समाजाचे एकत्र दर्शन घ्यायचे असेल तर वारीसारखे साधन नाही. साने गुरुजींनी पंढरीला ‘महाराष्ट्राचे हृदय’ म्हटले आहे. महाराष्ट्राच्या...

महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीच्या वतीने आषाढी एकादशीच्या निमित्ताने ‘वारी विवेकाची’ या व्याख्यानमाले अंतर्गत ‘वारकरी संत महिलांची अभिव्यक्ती’ या विषयावर सुषमा देशपांडे यांच्या व्याख्यानाचे हे शब्दांकन...! तुकाराम, ज्ञानदेव, एकनाथ, नामदेव या...

भगवंताचे वसतिस्थान जर वैकुंठ असेल तर वैकुंठीचा देवच पंढरीला आला, तो भक्तांच्या भक्तीच्या प्रेमापोटी. आता तो इथेच वास्तव्याला असतो, तो भक्तांच्या नामभक्तीच्या प्रेमापोटी. म्हणून माऊलींनी पंढरीचे वर्णन करताना हे ‘भूवैकुंठ’...

संतांचा धर्म पारलौकिक सुखाची इच्छा धरणारा नाही. तो पूर्णपणे इहलौकिक आहे. आपला संबंध इहलौकिक सुख-दुःखाशी येतो. स्वर्गात पुष्पक विमानात कोणते इंधन वापरले जाते आणि त्याचा भाव किती आहे, याच्याशी आपले...

आसने, प्राणायाम, ध्यान करून कुणाला आनंद होतो, संगीत ऐकून कुणाला आनंद होतो, खेळ खेळून कुणाला आनंद मिळतो; तर संध्याकाळी समुद्रात हळूहळू लपणारा सूर्य पाहताना कुणाला आनंद होतो. माझ्या आनंदाचे निधान...

वारकरी संप्रदायाने आपले आराध्य दैवत म्हणून ज्या विठ्ठलाची निवड केली, ते दैवतच वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. संतांनी विठ्ठल हा श्रीकृष्णाचा अवतार मानला आहे. तुकाराम महाराज म्हणतात - द्वारकेचें केणें आलें याचि ठाया...

भक्तराज पुंडलिकाला भेटायला स्वतः परमात्मा आला. पुंडलिकराय विठ्ठलाची भक्ती करत होते काय? पुंडलिकाने देवाचा धावा केला होता काय? नाही! यज्ञ-याग, विधी, जप-तप असे काही पुंडलिक करीत होता काय? नाही! मग...