स्त्रीशक्तीचा धाडसी आवाज : संत सोयराबाई

महिलांच्या स्वतंत्र जगण्यावर आज 21 व्या शतकातही प्रश्नचिन्ह उभे केले जात आहे. प्रतिगामी विचारांच्या अपर्णा रामतीर्थकर यांच्यासारख्या काही महिलाच स्त्रियांचे स्वातंत्र्य संकुचित करण्याचे विचार मांडत आहेत. पण तेराव्या शतकामध्ये स्त्रियांचे...

कर्मकांडातून मुक्तीचा मार्ग दाखविणार्‍या संत निर्मळा!

संत चोखा मेळा यांची धाकटी बहीण निर्मळा यांचे संतमालिकेतील स्थान अत्यंत महत्त्वाचे आहे. संत बंका यांच्या त्या पत्नी होतं. सध्याच्या बुलढाणा जिल्ह्यातील मेहुणाराजा हे त्यांचे मूळ गाव. याच गावातील निवृत्ती...

स्त्रीजन्म म्हणोनी न व्हावे उदास…

महाराष्ट्रातील प्रबोधन चळवळीत वारकरी संप्रदायाचे मोठे योगदान आहे. त्यात स्त्रीसंतांची कामगिरीही उल्लेखनीय आहे. या स्त्रीसंतांमध्ये जनाबाई यांची धिटाई खूपच ठळकपणे दिसणारी आहे. विशेषतः स्त्रियांच्या भावभावनांना त्यांनी आपल्या अभंगातून थेटपणे मांडले...

कर्मकांड नाकारणार्‍या संत निर्मळा!

वर्णाभिमान विसरण्यासाठी पंढरपूरच्या वाळवंटात जो खेळ मांडलेला आहे, त्या खेळातील जे महत्त्वाचे खेळाडू होते, त्यात महिला संत निर्मळा एक होत्या. त्यांनी कर्मकांड नाकारून भगवंताच्या नामाचा सोप्पा पर्याय स्वतः निवडला आणि...

मुक्ताबाईंचा जीवनसंघर्ष

महिला संतमालिकेत मुक्ताबाई यांचा जीवनसंघर्ष आणि या संघर्षातून आलेली ज्ञानदृष्टी अलौकिक आहे. अत्यंत कमी वयात त्यांच्यावरील आई-वडिलांचे छत्र हरपले. हे छत्र सुद्धा नैसर्गिक आपत्तीमुळे नव्हे, तर तत्कालीन वर्चस्ववादी व्यवस्थेने त्यांना...